Tek dilli aileler için iki dilli çocuk yetiştirmenin faydaları ve zorlukları neler?

Kendisi Hollandaca ve İngilizce konuşarak büyüyen Isabelle Gerretsen, tek dil konuşan ancak çocuklarını çok dilli yetiştirmek isteyen aileler için tavsiyeleri BBC Future için inceledi.

İki dilli çocuk yetiştirmeyle ilgili olarak, ana dilleri farklı olan ebeveynlerin doğumdan itibaren katı bir şekilde kendi dillerini konuşmasının en iyi yöntem olduğuna dair bir inanış var. Bu “bir ebeveyn, bir dil (OPOL)” staretejisi olarak da biliniyor.

Peki bu gerçekten iki dilliliği sağlamanın tek yolu mu? İki ebeveynin farklı diller konuşması gerçekten zorunlu mu, siz ve etrafınızdakiler tek bir dil konuşuyorsa iki dilli çocuk büyütebilir misiniz?

“Her dilin farklı bir zaman ve konumla ilişkilendirilmesi”

Power of Language (Dilin Gücü) kitabının yazarı ve ABD’deki Northwestern Üniversitesinde İletişim Bilimleri ve Bozuklukları Profesörü Viorica Marian, çocuğunuzu iki dile birden maruz bırakmak için çok sayıda yöntem olduğunu ve bunlardan hiçbirinin en iyi yöntem olarak öne çıkmadığını söylüyor.
Marian’a göre birden fazla dil konuşan ebeveynler için “bir ebeveyn, bir dil” startejisi işe yarayabilir.

Azınlık dilleri konuşan ailelerde, ebeveynler evde tek bir dil konuşmayı tercih edebilir çünkü bu aileler çocuklarının okulda bir başka dile maruz kalacağını bilirler.

(“Azınlık” bu bağlamda herhangi bir toplumda veya eğitim sisteminde diğer dillere göre daha az yaygın olarak konuşulduğu anlamına geliyor: Örneğin ABD ve Birleşik Krallık’ta İspanyolca bir azınlık diliyken İngilizce çoğunluk dilidir.)

Ailelerin azınlık dilini canlı tutmak için özel bir çaba göstermesi gerekebilir: Ev dışındaki etkileşimler arttıkça ve çoğunluk dili daha baskın hale geldikçe bu dilin çocukların hayatlarından kaybolma riski genellikle artar.

Marian, “Çocuğunuzla haftanın her günü farklı bir dilde konuşmak farklı bir strateji olabilir” diyor.

Bu bazen araştırmacılar ve iki dilli aileler arasında “zaman ve yer” stratejisi olarak anılır ve her dil belirli bir zaman veya konumla ilişkilendirilir; örneğin tüm aile hafta sonları veya ortak yemeklerde aynı dili konuşuyor olabilir ve hafta boyunca veya dışarı çıkıldığında başka bir dil.

Marian, “En etkili stratejiler uzun vadede tutarlı bir biçimde uygulanabilir olanlardır. Başarılı strateji ailenizde işe yarayan ve deneyimi zorunluluk değil de zevk haline getirendir” diyor.

İkinci dil ne zaman öğretilmeli?

Araştırmalara göre ikinci dile olabildiğince erken aşinalık kazanmak iyi bir fikir olabilir. Çünkü çocuklar ana dillerinin fonoloji olarak bilinen ses ve ritmini çok erken yaşta öğrenirler.

2013 yılından bir çalışmaya göre bebekler dil öğrenmeye doğumdan önce başlıyor. Buna göre hamileliğin son 10 haftasında fetüsler annelerini dinleyip duyduklarını doğumdan sonra gösterebiliyorlar.

Doğumdan yaklaşık 30 saat sonra Amerikalı ve İsveçli 40 bebekten oluşan bir deney grubu, ana dillerinde ve yabancı dilde seslere maruz bırakıldılar.

Tepkileri, bilgisayara bağlı emziği ne kadar süreyle emdikleriyle ölçüldü. Hem Amerikalı hem de İsveçli bebekler yabancı dili duyduklarında emzik emme süreleri anadillerine göre daha uzundu.

Araştırmacılara göre alışılmadık seslerde daha uzun süre emzik emmek öğrenmeyle ilgiliydi ve bebeklerin doğumda diller arasında ayrım yapabildiğini gösteriyordu.

Bu, ikinci bir dil eklemek için geç kalındığı anlamına gelmiyor. Daha büyük çocuklar hatta yetişkinler yeni diller öğrenebilirler.

Ancak küçük çocuklar için bir dili ana dili gibi konuşmak daha kolaydır.

ABD’deki San Francisco State Üniversitesinde Çocuk ve Ergen Gelişimi Bölümünde Doç. Dr. Sirada Rochanavibhata, “Ne kadar erken başlarsanız o kadar iyi” diyor ve ekliyor:

“İlk altı ayda bebekler tüm dillerin konuşma seslerini ayırt edebilirler. Daha sonra ana dillerinde veya maruz bırakıldıkları dillerin dışındaki sesleri ayırt etmekte zorlanırlar” diyor.

Buna karşın siz ya da aileniz bu fırsat penceresini kaçırsanız bile ilerleyen yaşlarda başka dillerde akıcı konuşmak hala mümkün olabiliyor. Sadece daha fazla çaba ve farklı yaklaşımlar gerektiriyor.

Diğer yandan çocuklar büyüdükçe ikinci dilin kaybedilme riski artıyor. Göçmen çocukları farklı hissetmeyi sevmediğinden azınlık dilini kullanmayı reddedebiliyor.

Çocukları bu dilleri kullanmaya motive etmeye yardımcı olan yöntemlerden biri de aynı dili konuşan yaşıtlarıyla “mini topluluklar” oluşturmak.

Tek dilli aile çok dilli çocuk: Dillerde mükemmelik yoktur

İskoçya’daki Edinburgh Üniversitesi’nde İki Dillilik Önemlidir programının kurucusu Prof. Antonella Sorace, ebeveynlerin tamamen iki dilli olmasalar bile evde konuşulan dillere yenilerini ekleyebileceklerini söylüyor.

Örneğin, bir ebeveynin yeni bir dil öğrenmeye başlayabileceğini ve bazen bu dili çocuğuyla konuşabileceğini belirtiyor.

“Çocuğu, çok akıcı olmasa da bir başka dildeki sözlere ve deyimlere maruz bırakmak, faydalıdır. Dillerde mükemmelik yoktur.” diyor.

Sorace’a göre ebeveynlerin birden fazla dil konuşma cesareti linguistik becerilerinden daha önemli:

“Cesaretleri varsa çocuk yeterince dil duyup öğrenecektir. Böylelikle yeni bir dili keşfetme ve öğrenme bir aile projesine dönüşür. Ebeveynler dahil herkes bundan fayda sağlar.

“Ailelere bu mükkemmel fırsatı kullanmalarını tavsiye ediyoruz. Amacınız dili mükemmel öğrenmek yerine daha iyi öğrenip çocuğunuzla iletişim kurmanızdır” diyor.

Bazı uzmanlar çok dilli bakım yardımının da bu süreçte etkili olabileceğini söylüyor.

Marian, iki dil bilen bir bebek bakıcısı bulmak, çok dilli kreş veya çocukları birden fazla dil duydukları bir toplum merkezinde veya okul sonrası kulüpte dil derslerine kaydettirmek gibi farklı seçenekler öneriyor.

“Çocuğun yaşı ilerledikçe değişim programlarına ya da yurt dışı programlarına katılması, yabancı dil kurslarına gitmesi, diğer dilin konuşulduğu ülkelere seyahat etmesi, dil öğrenimini daha da destekleyecek ve ilerletecektir” diyor.

Çok dil konuşmak beyni nasıl etkiliyor?

Çocuk, yetişkin ya da ebeveyn olarak ikinci bir dili öğrenme zahmetine katlananlar için süreç, ne kadar akıcı olduklarından bağımsız, beyni geliştirici faydalar sağlayabiliyor.

Northwestern Üniversitesi’nde İki dillilik ve Psikodilbilim alanında çalışan Doç. Dr. Ashley Chung-Fat-Yim, “Çok sayıda dil öğrenmek beynin üst düzey düşünme, karar verme ve sorun çözmeden sorumlu ön bölümünde gri madde hacminin artmasını sağlıyor” diyor ve ekliyor:

“Aynı bölgelerde beyaz maddede de iyileşmeler görüyoruz”.

Chung-Fat-Yim, gri maddenin önemli bilginin işlenmesinden; beyaz maddenin de beynin bölgeleri arasında mesaj taşınmasından sorumlu olduğunu söylüyor:

“Gri maddeyi metro istasyonları, beyaz maddeyi de bunları birbirine bağlayan metro tünelleri gibi düşünün.

“Çok dillilik bu ‘metro tüneli’ yapısının daha hızlı ve verimli sinyal iletimi için hazır kalmasını sağlar. Diğer deyişle beyin bölgeleri arasındaki iletişim daha optimal bir biçimde sağlanır”.

Araştırmalar, birden fazla dil konuşmanın ve buna bağlı zihinsel egzersizin aynı zamanda beynin dayanıklılığını artırabileceğini ve Alzheimer hastalığının semptomlarının başlangıcını geciktirmeye yardımcı olabileceğini öne sürüyor.

Mevcut 20’den fazla çalışmanın 2020 yılında yapılan bir taramasına göre, iki dilli olmak Alzheimer semptomlarını beş yıla kadar geciktirebiliyor.

Araştırmacılar, iki dilliliğin Alzheimer’ın ortaya çıkmasını engellemediği, aksine semptomların daha uzun süre önlenmesine yardımcı olduğu sonucuna vardı. İki dilliliği, beynin devrelerini güçlendiren ve yeniden düzenleyen bir tür bilişsel rezerv olarak tanımladılar.

Chung-Fat-Yim, “Tıpkı egzersizin kaslarınızı güçlendirmesi gibi, çok dillilik de bilişsel işlevleri sürdürmek için beyninizi güçlendirir” diyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
mrbahis
pendik escort
aresbet
şutbet
kalebet
supertotobet
betpas
restbet
onwin
lordbahis
ligobet
kolaybet
betpark
betmatik
oslobet
milosbet
masterbetting
matadorbet
maksibet
oslobet
xslot
tarafbet
betgaranti Giriş
Pendik escort
veslot
betturkey
betovis
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
mostbet
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
limanbet
markajbet
matadorbet
meritking
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
betebet
betexper
betine
betist
bet
betkolik
betkom
betlike
betmatik
betonred
bahisal
bahiscom